Nif Dağı
1.510 metre yüksekliğindeki Nif Dağı, İzmir'in Pınarbaşı-Bornova bölgesinden yükselmeye başlar ve Torbalı-Kemalpaşa ovalarına kadar uzanır. Kemalpaşa, Torbalı, Buca ve Bornova ilçelerinin ortak sınırları çevresinde konumlanır. Antik Çağ'da Olimpos adını taşımış 19 dağdan biridir. Nif isminin, Luvice ve Hellence’de “kar, karla kaplı, buz, don” anlamındaki bir kökten ya da “dağ, orman, su, kaynak perileri” anlamındaki “Nymphe” sözcüğünden türediği düşünülmektedir. Kemalpaşa ilçesinin eski adı olan “Nymphaion”, Hellence’de anıtsal çeşme yapıları için kullanılmaktadır.
Nif Dağı'nın kuzeyinde, Nif Çayı'nın suladığı Kemalpaşa Ovası ile Spil Dağı, doğusunda MÖ 2. binyılın ortalarında bu bölgede hüküm sürmüş Hitit-Luvi beyliği olan Mira'nın prensini tasvir eden kayaya oyulmuş kabartması ile ünlü Karabel Geçidi, güneyinde ise Torbalı Ovası yer almaktadır. Doğu kesiminde ayrıca, Lidya ve Helenistik dönemlere ait kale ve mezar kalıntıları ile Bizans Dönemi'ne tarihlenen yapı kompleksleri vardır. 1999'dan itibaren yürütülen ön incelemelerde ve birkaç bölgedeki yüzey araştırmaları ve kazılarda önemli buluntulara ulaşılmıştır. Doğu bölgesinde birçok oda mezar ve Bizans İmparatorluğu'nun Laskarisler döneminden kalma mermer taşlı tuğla harçlı bir sarayın kalıntıları yer almaktadır. Dağın batısındaki Buca ilçesi Kaynaklar beldesine bağlı Eskitahtalı'daki Kale mevkiinde de kaya kütlesi üzerine oturtulmuş bir kalenin kalıntıları yükselmektedir.
Elverişli konumuna rağmen, antik ve güncel kaynaklarda hakkında yeterli bilgiye rastlanmayan Nif Dağı’nda 1999 yılında İzmir - Manisa illeri arkeolojik gezileri çerçevesinde yapılan ilk incelemelerde, yoğun kaçak kazı ve tahribat nedeniyle belgelenemeden ve arkeoloji literatürüne giremeden yok olup giden kültür varlıklarının kalıntılarıyla karşılaşılması üzerine buradaki çalışmalar 2004-2005 yıllarında Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün izniyle yapılan yüzey araştırmaları ve ardından 2006 yılından itibaren yapılan kazılarla devam etmiştir.
Tarihi ve doğal güzellikleriyle ünlü Nif Dağı'nda sürdürülen arkeolojik kazılar, daha önce hiç araştırılmamış bu dağlık yörenin kültür tarihini aydınlatmakta olup MÖ 8. yüzyıldan MS 14. yüzyıla dek tarihlendirilen ender buluntuları gün ışığına çıkarmaktadır.
Nif Dağı'ndan Nif Köyü Manzarası
Nif Dağı'nın Eteklerinde Yer Alan Arapaştı Vadisi
Nif Dağı'ndaki Kazı Alanı
Nif Dağı'ndaki Antik Kalıntı
Nif Dağı'nın Zirvesinden Manzara Görüntüsü
